De eerste neiging van creatievelingen is vaak om te proberen problemen op te lossen of om daarover meer bewustwording te creëren. Ondanks de goede bedoelingen blijven daarbij de achterliggende oorzaken en structuren van de problematiek in stand. Bij de voorbeeldprojecten wordt zo direct mogelijk juist datgene uitgedaagd wat de problematiek bestendigt.

Waarom dit soort strategieën? Lees hier een onderbouwing.
Complexe problemen worden in stand gehouden door bijvoorbeeld specifieke wetten of regels, instituten, geschiedenissen, interfaces, sociale verhoudingen, profiteurs, media-berichtgeving, bureaucratie, gewoonten.

Anders dan bij veel ‘social design’ of ‘activist design’ projecten (met de problemen die daar aan kleven) is het doel geen opgelegde oplossing of vooraf geplande verandering. Een kans op verandering, of een begin van een verbetering, moet daardoor altijd aanvangen met een verstoring van de gebruikelijke inbedding en patronen: een ‘disruptive aesthetic practice’ (Thomas Markussen, 2011) of ‘conflictual aesthetics – an aesthetics, that is, of propagating, agitating, and organizing as three interconnected ways of rehearsing antagonism’ (Oliver Marchart, 2019).

Het zijn strategieen die aansluiten bij wat Todd Ayoung bij creatieve collectieven onderzocht als vormen van wat hij ‘interventionist art’ noemde. Hij beschreef hoe bijvoorbeeld werd gewerkt aan “creating an action in public space that disrupts/reflects on everyday life routines”, en/of “inserting socially critical material clandestinely in an otherwise “conformist” context”, en/of “enacting tactics, with or without permission, about overlooked/forgotten histories in urban contexts.” (in Sholette & Bass – Art as Social Action, 2018).

Donna Haraway (auteur van A Cyborg Manifesto) schreef in 2016 een boek met de titel Staying with the Trouble. Dit is verworden tot een uitdrukking die ook binnen het creatieve vakgebied is gebruikt voor een (door feminisme geïnspireerde) aanpak waarbij je als creatieveling niet wegloopt voor problemen of probeert problemen op te lossen, maar juist problemen probeert op te schudden en (daarmee) aan te kaarten. “… a way of designing not as a way out of trouble, but as a way of making trouble and staying with the trouble.”, aldus Marie L. J. Søndergaard (Staying with the Trouble through Design, 2018).